Teatr Zagłębia zamyka ważny rozdział. Osiem lat zmiany w Sosnowcu

W Teatrze Zagłębia w Sosnowcu kończy się etap, który przyniósł nie tylko nowe spektakle, lecz także zmianę myślenia o samej instytucji. Po ośmiu latach scena zostawia po sobie mocną frekwencję, rozbudowany program społeczny i przygotowania do największej przebudowy w swojej historii. 🎭

• Teatr Zagłębia budował publiczność nie tylko repertuarem
• Jacek Jabrzyk rozwijał scenę zakorzenioną w regionie
• Teatr otwierał się na mieszkańców i przygotowywał do wielkiej przebudowy

Teatr Zagłębia budował publiczność nie tylko repertuarem

31 sierpnia 2026 roku zakończyła się druga kadencja Iwony Woźniak na stanowisku dyrektorki Teatru Zagłębia. Tego samego dnia pracę jako zastępca dyrektorki do spraw artystycznych zakończył Jacek Jabrzyk. Przez lata dzielili między siebie dwa kluczowe obszary: zarządzanie instytucją i rozwój jej programu.

Kadencja przypadła na wyjątkowo trudny czas. Pandemia, rosnące koszty i zmieniające się oczekiwania widzów nie zatrzymały jednak działalności teatru. Po pandemicznym sezonie 2020/2021, kiedy spektakle zobaczyło 6489 osób, publiczność zaczęła wracać. Średnia frekwencja podniosła się z około 68 do niemal 90 procent.

W sezonie 2024/2025 Teatr Zagłębia odwiedziło ponad 45 tysięcy osób. Zagrano wtedy 228 spektakli. Rok później, w sezonie 2025/2026, scena zgromadziła około 43 tysiące widzów podczas 204 przedstawień. Niemal połowę publiczności stanowili dzieci i młodzież, co dobrze pokazuje, jak mocno teatr inwestował w widza przyszłości.

Służyły temu klasy partnerskie, Laboratorium Pedagogiki Teatru, warsztaty dla nauczycieli i animatorów, rodzinne spotkania oraz program Teatr Niezbędny. Edukacja nie była dodatkiem do repertuaru, ale jednym z jego filarów. 👨‍👩‍👧‍👦

„Wierzę w sprawczą moc teatru. W to, że teatr nie tylko opowiada o świecie, ale może go współtworzyć, budując relacje, wrażliwość i odpowiedzialność” - mówiła Iwona Woźniak, cytowana przez Teatr Zagłębia.

Jacek Jabrzyk rozwijał scenę zakorzenioną w regionie

Za kierunek artystyczny odpowiadał Jacek Jabrzyk. W latach 2018-2026 repertuar Teatru Zagłębia łączył współczesny język, nowe odczytania klasyki i opowieści o pamięci, historii oraz tożsamości Zagłębia Dąbrowskiego.

W Sosnowcu pracowali między innymi Maja Kleczewska, Katarzyna Szyngiera, Jędrzej Piaskowski, Cezary Tomaszewski i Artur Barciś. Powstały spektakle „Historia Sosnowca”, „Środula. Krajobraz Mausa” i „Ziemia obiecana”, które lokalny punkt widzenia zamieniały w rozmowę o sprawach znacznie szerszych niż granice regionu.

Równolegle teatr rozwijał ofertę dla młodszych widzów. „Brzydkie kaczątko”, „Literówka”, „niezgoda.jpg” i „Sienkiewicz do domu” zostały potraktowane jako pełnoprawne propozycje artystyczne, a nie wyłącznie repertuar dla szkolnych grup.

Spektakle z Sosnowca trafiały na ważne festiwale w Polsce i poza krajem. „Czuję do ciebie miętę” pokazano w Berlinie w 2023 roku, a produkcje Teatru Zagłębia pojawiały się także między innymi na Boskiej Komedii, Festiwalu Dwa Teatry, Międzynarodowym Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych oraz Biennale Sztuki dla Dziecka.

Powiązany artykuł

Teatr Zagłębia dostanie nową scenę dla 400 widzów. Rusza wielka przebudowa

Teatr otwierał się na mieszkańców i przygotowywał do wielkiej przebudowy

Ważną częścią ostatnich lat były działania kierowane do grup, dla których wizyta w teatrze nie zawsze jest oczywista. Lekcje teatralne, spacery, warsztaty, spotkania z twórcami i projekty łączące kulturę z historią regionu obejmowały dzieci, seniorów, nauczycieli, osoby z niepełnosprawnościami i społeczność ukraińską.

Program „Scena dostępna” wprowadził audiodeskrypcję, napisy, tłumaczenie na Polski Język Migowy oraz możliwość dotykowego poznania scenografii. Powstał też Przedprzewodnik Teatru Zagłębia, który pomaga przygotować się do pierwszej wizyty. Po wybuchu wojny w Ukrainie teatr realizował między innymi akcję „Teatr za Ukrainą”, monodram „Ona wojna” i wystawę „Liberty of music”.

Największym przedsięwzięciem organizacyjnym było przygotowanie modernizacji siedziby. Teatr pozyskał ponad 59 milionów złotych z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027. Plan obejmuje nową scenę, unowocześnienie zaplecza technicznego oraz przestrzenie do działań edukacyjnych i społecznych. Zdobyto także ponad 2 miliony złotych na zaplecze techniczne oraz 810 tysięcy złotych na trzyletni program „Teatr Za(głębia)gości”.

To właśnie ten program ma pomóc zachować ciągłość działalności artystycznej podczas przebudowy historycznej siedziby. Teatr przygotowuje się więc do zmiany adresu działania, ale nie do zniknięcia z miejskiego życia.

Równolegle trwa porządkowanie pamięci instytucji. Fotografie, afisze i programy są opracowywane i udostępniane w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej. Z okazji 130-lecia teatru przygotowywana jest także monografia, która ma połączyć historię jednej z najstarszych scen w Polsce z opisem jej współczesnej przemiany.

Po odejściu Iwony Woźniak i Jacka Jabrzyka Teatr Zagłębia wchodzi w kolejny rozdział z odbudowaną publicznością, rozpoznawalnym repertuarem i zapleczem projektów społecznych. Największe wyzwanie dopiero przed nim, ale fundamenty pod dalszy rozwój zostały już położone. 🎟️

na podstawie: Teatr Zagłębia Sosnowiec.