Śląsk i Zagłębie spotkają się przy mikrofonie. „Nikaj” w Radiu Katowice

W drugi dzień świąt między Śląskiem a Zagłębiem znów iskrzy - tym razem nie na scenie, lecz w radiowym studiu. Radio Katowice zaprezentuje słuchowisko „Nikaj”, inspirowane przebojowym spektaklem Teatru Zagłębia i Teatru Śląskiego.

• „Nikaj” dostaje radiowe życie i wraca między Śląsk a Zagłębie
• Głosy zamiast scenografii budują cały świat Hajoków
• Świąteczny wieczór przyniesie opowieść o zasypywaniu podziałów

„Nikaj” dostaje radiowe życie i wraca między Śląsk a Zagłębie

Sztuka Zbigniewa Rokity, wyreżyserowana przez Roberta Talarczyka, przenosi słuchaczy do Ostropy, a właściwie do świata, w którym lokalne tożsamości, rodzinne konflikty i wielka polityka mieszają się w jednym mieszkaniu. Gdy Warszawa traci władzę centralną, kolejne grupy zaczynają walczyć o autonomię. Ten polityczny chaos dociera także do Pyjtra i Reginy Hajoków oraz ich sąsiada Zbyszka, pochodzącego z Sosnowca.

W opowieści pojawiają się Ślązakowcy, Wielkozagłębianie, wyznawcy Burzy, bunt nastoletniej Małgorzaty, wspomnienia ostatniego żyjącego śląskiego powstańca i duch wojewody Ziętka. Jest groteskowo, zadziornie i refleksyjnie, ale pod żartami kryje się pytanie o to, jak powstają stereotypy i dlaczego tak łatwo dzielimy się na „swoich” i „obcych”. 🎭

Radiowa wersja nie jest mechanicznym nagraniem spektaklu. Tekst został zaadaptowany do nowego medium, a autor dopisał kolejne wątki. Zbigniew Rokita mówił o „kolejnym życiu” swojej pierwszej sztuki i o powrocie rodziny Hajoków do próby stworzenia rasy Homo Silesius.

Głosy zamiast scenografii budują cały świat Hajoków

W radiu nie ma dekoracji, świateł ani ruchu aktorów po scenie. Cała przestrzeń powstaje z głosu, ciszy i dźwięku. Dariusz Chojnacki, wcielający się w Pyjtra, zwracał uwagę, że praca nad słuchowiskiem wymaga zupełnie innej techniki niż spektakl teatralny.

„Mamy tylko ten mikrofon blisko i wymaga to zupełnie innej techniki, która sama w sobie jest bardzo rozwijająca i ciekawa.”

Barbara Lubos, grająca Reginę, podkreślała z kolei, że radiowe nagranie pozwoliło zachować lekkość i swobodę obecne w historii. W jej interpretacji śląska rodzina została pokazana groteskowo, na przekór utrwalonym obrazkom znanym choćby z filmów Kazimierza Kutza. Ślązacy śmieją się tu z siebie, Zagłębiacy również dostają własne lustro.

Za mikrofonem spotkają się aktorzy znani ze scen obu teatrów, między innymi Dariusz Chojnacki, Barbara Lubos i Mirosława Żak. Reżyser Robert Talarczyk wykorzystuje siłę wyobraźni słuchaczy, a ta w radiu potrafi dopisać scenografię dokładniejszą niż niejeden teatralny dekor. 🎧

Świąteczny wieczór przyniesie opowieść o zasypywaniu podziałów

„Nikaj” usłyszymy 26 grudnia o godz. 18.05 na antenie Radia Katowice. To propozycja dla tych, którzy znają lokalne animozje między Śląskiem i Zagłębiem, ale także dla słuchaczy chcących spojrzeć na nie z dystansem. W tej historii Brynica nie jest wyłącznie granicą - staje się miejscem spotkania, rozmowy i sprawdzania, czy dawny podział naprawdę musi trwać.

Radiowa premiera powstała we współpracy Teatru Zagłębia, Teatru Śląskiego i Radia Katowice. Dla mieszkańców Sosnowca to szczególnie ciekawy powrót do opowieści, w której miasto nie jest tylko punktem na mapie, lecz częścią rodzinnej, śląsko-zagłębiowskiej układanki. 📻

na podstawie: Teatr Zagłębia Sosnowiec.